Skutki sprzeciwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym

Luty 1, 2018

Sąd Najwyższy w dniu 9 czerwca 2017 roku, sygn. akt: III CZP 21/17, podjął uchwałę rozstrzygającą zagadnienie prawne związane z interpretacją art. 505 36 zd 1. ab initio Kodeksu postępowania cywilnego, określającego skutki wniesienia sprzeciwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym i stanowiącego, że w razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w całości.

Wątpliwość interpretacyjna dotyczyła znaczenia pojęcia „całości” nakazu i sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy wskazana w powyższym artykule utrata przez nakaz zapłaty mocy w całości odnosi się wyłącznie do całości roszczenia wobec tego pozwanego, który wniósł sprzeciw, czy też dotyczy również pozwanego, który sprzeciwu nie wnosił. W swej uchwale Sąd Najwyższy przyjął, iż wniesienie sprzeciwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym powoduje utratę mocy nakazu zapłaty w całości jedynie w stosunku do tego pozwanego, który wniósł sprzeciw.

Stanowisko Sądu Najwyższego zasługuje na aprobatę. Brak jest wszakże przepisu, który (tak jak np. art. 73 § 2 kpc przy współuczestnictwie jednolitym) wprowadzałby w sprawach o zapłatę rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym regulację, że czynności osób działających są skuteczne wobec niedziałających. Rozszerzona skuteczność środka zaskarżenia, stanowiąca wyjątek od zasad dyspozycyjności i skargowości, musiałaby posiadać wyraźną podstawę ustawową.

Opisany problem bez wątpienia wymagał ujednolicenia praktyki orzeczniczej w skali kraju, gdyż sądy rozbieżnie orzekały w przedmiocie utraty mocy przez konkretny nakaz zapłaty na skutek wniesienia sprzeciwu tylko przez niektórych pozwanych.