Pięć faktów, które musisz znać o alimentach

Luty 1, 2015

Obowiązek świadczenia na dziecko budzi wiele kontrowersji, a co z tym związane także odmiennych racji. Zatem jak to wygląda naprawdę? Na kim i w jakim przypadku spoczywa obowiązek alimentacyjny? Czy dziecko pełnoletnie może samo się utrzymać?

1. Podstawa prawna

Prawny obowiązek rodziców wobec dziecka o zapewnieniu mu środków utrzymania znajduje swoje umocowanie w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Zgodnie z art. 133 tejże ustawy, rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych wobec dziecka, do czasu, kiedy nie jest ono w stanie samodzielnie się utrzymać, chyba że dochody z majątku ów dziecka pokrywają koszty związane z jego utrzymaniem i wychowaniem.

2. Pełnoletniość – alimenty wobec dziecka dorosłego

Osiągnięcie przez dziecko 18 roku życia jest bardzo często mylnie odbierane jako moment, kiedy obowiązek alimentacyjny wygasa. Jest to oczywiście błędne założenie, bowiem Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie wskazuje granicy wiekowej dla zaprzestania takiego świadczenia. Obowiązek alimentacyjny spoczywa na rodzicach także dziecka pełnoletniego, które kontynuuje naukę, bądź nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, choćby przez wzgląd na niepełnosprawność (wówczas obowiązek taki nie wygaśnie nigdy).

3. Obowiązek alimentacyjny dziadków i rodzeństwa

Zgodnie z art. 128 wspomnianej ustawy obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej – dziadków oraz rodzeństwo. Z takim przypadkiem mamy do czynienia, gdy nie ma osoby (rodzica) zobowiązanej w pierwszej kolejności lub gdy osoba ta nie jest w stanie z obowiązku się wywiązać, tudzież uzyskanie środków jest niemożliwe.

W omawianym przepisie chodzi oczywiście o dziadków i rodzeństwo dziecka. W żadnym wypadku obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na rodzeństwo rodziców (wujka czy ciocię). Należy także pamiętać, że w przypadku śmierci rodziców, obowiązek świadczenia na wnuka czy swoje rodzeństwo wygasa w chwili jego adopcji.

4. Od czego należy zacząć – pozew o alimenty

Aby uzyskać prawnie wiążące zabezpieczenie świadczenia alimentacyjnego, należy złożyć pozew do sądu rejonowego. Wybór placówki zależy oczywiście od powoda – właściwym dla takiej sprawy jest sąd, w którego okręgu zamieszkuje pozwany lub sąd miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, czyli dziecka.

Wysokość alimentów jest każdorazowo ustalana przez sąd i zależy przede wszystkim od uzasadnionych potrzeb uprawnionego i możliwości zarobkowych zobowiązanego. W przypadku rozwodu rodziców sąd obligatoryjnie orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

5. Wygaśnięcie obowiązku świadczenia

Zawsze należy mieć na uwadze, że obowiązek świadczenia na dziecko tak jak bez orzeczenia sądu nie ma umocowania w prawie, tak i nie wygasa sam z siebie. Rodzic który uważa, że nie powinien już dłużej płacić alimentów, składa do sądu pozew w sprawie o wygaśniecie obowiązku alimentacyjnego. Dopiero takie rozstrzygnięcie pozwala zaprzestać świadczenia.