Patent żeglarski – jak go uzyskać? Instrukcja krok po kroku

Marzec 24, 2017

Rocznie wraz ze zbliżającym się sezonem żeglarskim rośnie zainteresowanie uzyskaniem patentu żeglarskiego. Polski Związek Żeglarski wydaje dokumenty uprawniające do kierowania jachtem o określonej wielkości i po określonych wodach. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sportu i Turystyki z dnia 9 kwietnia 2013 roku patenty żeglarskie dzielimy na patent żeglarza jachtowego, patent jachtowego sternika morskiego oraz patent kapitana jachtowego. Najprostszym, ze względu na sposób uzyskania a zarazem najbardziej popularnym w Polsce, jest patent żeglarza jachtowego.

PATENT ŻEGLARZA JACHTOWEGO – UPRAWNIENIA

Nazywany przez niektórych „wodnym prawem jazdy” patent żeglarza jachtowego uprawnia do prowadzenia jachtów żaglowych bez ograniczeń po wodach śródlądowych a także do prowadzenia jachtów żaglowych o długości do 12m na morzu po morskich wodach wewnętrznych a na pozostałych wodach morskich 2 mile od brzegu, w porze dziennej. Pływanie bez uprawnień jest wykroczeniem karanym grzywną, tak samo jak prowadzenie łodzi znajdując się w stanie po użyciu alkoholu (powyżej 0, 2 promila). Należy przy tym zauważyć, że uprawnienia żeglarza jachtowego nie są potrzebne do prowadzenie jachtów żaglowych, które są wyposażone w pomocniczy napęd mechaniczny, o długości kadłuba do 7, 5 m.

 

WYMAGANIA

Warunkiem uzyskania patentu żeglarskiego jest ukończenie 14 roku życia oraz zdanie egzaminu z wymaganej wiedzy i umiejętności. Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskaniu patentu żeglarskiego określony został we wspomnianym wcześniej Rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki. 

Wiedza teoretyczna obejmuje budowę jachtów, teorię żeglowania, zasady eksploatacji oraz manewrowania jachtem pod żaglami i na silniku, podstawy locji, wiadomości z zakresu ratownictwa wodnego, wiadomości z zakresu meteorologii, pomoce nawigacyjne, ochronę wód przed zanieczyszczeniami, podstawowe przepisy prawa drogi na morskich i śródlądowych drogach wodnych oraz etykietę jachtową. Wiedzę teoretyczną można nabyć na specjalnie organizowanych kursach i szkoleniach przygotowujących do egzaminu. Zaleca się również przeczytanie publikacji zawierających najbardziej istotne informacje, które pozwolą na usystematyzowanie wiedzy z wymienionych powyżej dziedzin, jedną z takich lektur jest „Vademecum żeglarza i sternika jachtowego” autorstwa Franciszka Habera.  Ponadto Polski Związek Żeglarski opracował bazę, w której znajduje się  ponad 300 przykładowych pytań egzaminacyjnych. Pytania te są podzielone na najważniejsze działy, takie jak m.in. budowa jachtów czy wiadomości z zakresu ratownictwa wodnego, ma to znacznie ułatwić przygotowanie potrzebne do zdania egzaminu z części teoretycznej.  

Umiejętności praktyczne są to umiejętności manewru pod żaglami w zakresie optymalnego doboru żagli do panujących warunków, prowadzenia jachtu pod żaglami przy spotkaniu z innym jachtem oraz jego wyprzedzeniem a także sprawdzenia umiejętności wykonania manewrów takich jak zwrot przez sztag, zwrot przez rufę, dojście do boi, odejście od boi, dojście i odejście od nabrzeża, stawanie w dryf oraz wykonanie alarmu „człowiek za burtą”. Sprawdzane są również manewry jachtem żaglowym na silniku w zakresie kotwiczenia i cumowania w różnych warunkach, umiejętności prowadzenia jachtu żaglowego na silniku przy spotkaniu z innym jachtem oraz wykonanie alarmu „człowiek za burtą”. Ponadto ocenie poddawane są umiejętności kierowania załogą, w tym wydawanie komend, praca w charakterze członka załogi oraz prace bosmańskie takie jak np. umiejętność wiązania podstawowych węzłów żeglarskich. Podsumowując, część praktyczna to pływanie jachtem i prawidłowe wykonanie wszystkich wymaganych elementów. Umiejętności potrzebne do zdania egzaminu z części praktycznej najlepiej nabyć podczas szkoleń przygotowawczych, niezwykle pomocna może być także własna praktyka. 

EGZAMIN

Egzamin składa się z części praktycznej i teoretycznej. Warunkiem zdania egzaminu i uzyskania patentu żeglarza jachtowego jest uzyskanie oceny pozytywnej z obu części. Egzamin z części teoretycznej ma formę pisemną i składa się z testu jednokrotnego wyboru. Zdający na udzielenie 75 odpowiedzi ma 90 minut, z czego aby uzyskać pozytywny wynik egzaminu trzeba udzielić, co najmniej 65 prawidłowych odpowiedzi. Część praktyczna polega na wykonaniu wszystkich elementów wskazanych przez egzaminatora. W przypadku niezaliczeni egzaminu zdający ma prawo przystąpić do niego ponownie, jednak bez względu na poszczególny wynik poprzednich części, egzamin jest powtarzany w całości. 

CENA 

Opłata za przeprowadzenie egzaminu na patent żeglarza jachtowego wynosi 250 zł, natomiast opłata za czynności związane wydaniem patentu albo licencji 50 zł, co więcej uczniowie i studenci do 26 roku życia korzystają ze zniżki 50 %. Zanim jednak przystąpi się do egzaminu zalecane jest odbycie specjalnego kursu obejmującego zarówno szkolenie z części praktycznej, jak i teoretycznej. Szczególnie popularne są szkolenia w trybie weekendowym, w tym również e-learningi oraz 7-14 dniowym. Koszty takiego kursu wahają się w granicach od 700 do 2 tysięcy złotych. Podczas podejmowania decyzji o wyborze kursu warto zwrócić uwagę na opinie o szkole oraz zapoznać się z metodami nauczania. 

Patent żeglarza jachtowego jest wydawany bezterminowo, należy przy tym jednak pamiętać, że z żeglowaniem jest bardzo podobnie jak z jazdą samochodem, pomimo uzyskania wymaganych uprawnień, praktyki uczymy się latami a doświadczenie zdobywamy całe życie. 

Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie uprawiania turystyki wodnej.

Patrycja Ambrozik