28.01.2018 | Kategoria: Publikacje prawne

OCHRONA PENSJI PRACOWNICZEJ

ODPOWIEDZIALNOSĆ PRACOWNIKA ZA SPOWODOWANE PRZEZ NIEGO STRATY W MIENIU ZAKŁADU PRACY

OCHRONA PENSJI PRACOWNICZEJ

W praktyce nie rzadko spotykam się z pytaniami pracowników, czy pracodawca mógł pomniejszyć pensję w związku ze spowodowanym przez pracownika uszkodzeniem pojazdu służbowego lub innego mienia zakładu pracy. Z logicznego punktu widzenia wydawałoby się, że jest to naturalna kolej rzeczy. Jednak polski kodeks pracy /dalej k.p./ chroni w takich sytuacjach prawa pracowników do wynagrodzenia.

 Zgodnie z art. 87 § 1 i 7 k.p. z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - podlegają potrąceniu tylko następujące należności:

1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,

4) kary pieniężne za przewinienia dyscyplinarne.

Z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.

            Inne niż określone powyżej należności mogą być potrącane z wynagrodzenia za pracę  tylko w oparciu o  zgodę pracownika  wyrażoną na piśmie. W doktrynie podnosi się, że zgoda na dokonanie potrącenia wierzytelności niewymienionej w art. 87 § 1 k.p. może zostać wyrażona wobec należności, która wystąpiła i której pracodawca może dochodzić od pracownika. Pisemna  zgoda pracownika na potrącenie z jego pensji należności pracodawcy, nie może być blankietowa. Oznacza to że pracodawca nie może skutecznie potrącić z wynagrodzenia pracownika należności(odszkodowania)  wynikającej z uszkodzenia pojazdu służbowego  praz pracownika jeżeli nie była ona wyrażona po powstaniu szkody w pojeździe. Zgoda na dokonywanie potrąceń stanowi autonomiczny i legalny tytuł pracowniczego zobowiązania do zwrotu pobranego świadczenia (wynagrodzenia) w konkretnej i uzgodnionej kwocie (por. Kodeks pracy. Komentarz, A.Świątkowski, Warszawa 2012). Wyrażenie zgody przez pracownika na dokonanie potrąceń z jego wynagrodzenia za pracę bez świadomości wielkości długu i istnienia przesłanki odpowiedzialności jest nieważne (wyr. SN z 5.5.2004 r., I PK 529/03, MoPr 2005, Nr 1, s. 4). Zgoda taka winna zostać wyrażona przez pracownika w odniesieniu do konkretnej istniejącej należności – którą pracodawca zamierza potrącić – i jednocześnie nie może być wyrażona w odniesieniu do przyszłych wynagrodzeń pracownika.

           

Pracodawcy nie są jednak bezbronni w możliwości egzekwowania od pracowników odszkodowania za straty w mieniu zakładu pracy, które spowodowali pracownicy. Warunkiem koniecznym jest zawarcie z pracownikami umowy o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie.

 

Umowa taka pozwala to na domaganie się od pracowników, którym takie mienie jest powierzane kwoty pełnego odszkodowania w przypadku zniszczenia, zgubienia lub uszkodzenia powierzonego mienia pracodawcy. Umowa taka modyfikuje zasady odpowiedzialności materialnej pracowników. Brak takiej umowy lub równoważnego oświadczenia pracownika wskazującego na powierzenie mienia z obowiązkiem rozliczenia się z niego skutkuje tym ,iż Pracodawca może dochodzić naprawienia szkody od pracownika do wysokości jego trzymiesięcznego wynagrodzenia (art. 119 k.p.).

Zasady odpowiedzialności za mienie powierzone nie odnoszą się do osób nie pozostających w stosunku pracy.

 

Podstawa prawna:

1.      ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny /Dz. U. nr 16 poz. 93 ze zm./

2.      ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy /Dz.U. nr 24 poz. 141 ze zm./

 

 

Adwokat Mateusz Szymkowiak

 
Powyższe uwagi mają charakter jedynie informacyjny oraz ogólny i nie stanowią porady prawnej. Porada prawna może zostać udzielona przez adwokata lub radcę prawnego jedynie po gruntownym zapoznaniu się ze stanem faktycznym konkretnej sprawy. Jeśli potrzebujesz porady prawnej, pomożemy Ci znaleźć odpowiednią kancelarię lub możesz zadać bezpośrednio pytanie prawnikom poprzez formularz Zadaj pytanie