Nowe przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców w Polsce – nowelizacja ustawy z 1 stycznia 2018 roku

Maj 24, 2018

1 stycznia 2018 roku weszły w życie nowe przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców w Polsce. Nowelizacja ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zmieniła m.in. dotychczasowe zasady stosowania tzw. procedury uproszczonej oraz wprowadziła zupełnie nowy typ zezwolenia – zezwolenie na pracę sezonową (typu S).

Procedura uproszczona

W ramach procedury uproszczonej na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi możliwe będzie zatrudnienie w Polsce obywateli 6 państw (Ukrainy, Białorusi, Rosji, Mołdawii, Armenii i Gruzji) na okres maksymalnie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy do wykonywania prac o charakterze innym niż sezonowy. Wszystkie oświadczenia będą wpisywane do ewidencji oświadczeń przez starostę. Procedura zatrudniania cudzoziemców w trybie uproszczonym jest dwuetapowa i stanowi wyjątek od konieczności uzyskania zezwolenia na pracę przez cudzoziemca.

Jakie dokumenty należy złożyć?
W pierwszej kolejności pracodawca składa wniosek, który jest wpisywany przez starostę do ewidencji, otrzymując zwrotne potwierdzenie. Wniosek należy złożyć w powiatowym urzędzie pracy właściwym ze względu na siedzibę lub miejsce pobytu stałego (art. 88z ust 2). We wniosku należy zamieścić informacje dotyczące m.in. danych pracodawcy, danych cudzoziemca, którego zamierza się zatrudnić, daty rozpoczęcia i okresu wykonywania pracy, rodzaju umowy czy wysokości wynagrodzenia brutto pracownika (art. 88z ust 1).

Następnie, dopiero po przyjeździe cudzoziemca do kraju, składana jest reszta dokumentów, m.in. ważny dokument tożsamości oraz oświadczenie o niekaralności pracodawcy, a także ważny dokument tożsamości lub kopię ważnego dokumentu podróży cudzoziemca. Po dopełnieniu wszystkich formalności, w terminie 7 dni roboczych od otrzymania oświadczenia, pracownik powiatowego urzędu pracy wpisuje oświadczenie do ewidencji (art. 88z ust 4). Co ważne, w procedurze uproszczonej, w odróżnieniu od ubiegania się o wydanie zezwolenia na pracę, nie jest wymagane przeprowadzenie tzw. testu rynku pracy. Regulacja ta wynika z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej wydanego na podstawie art. 90 ust. 5. Pracodawca nie musi udowadniać braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych przy wsparciu lokalnego rynku. Stanowi to znaczące ułatwienie w dostępie do ryku obywatelom Europy wschodniej. Ponadto pracodawca nie musi dołączać do wniosku szeregu dokumentów wynikających z poszczególnych procedur ubiegania się o zezwolenie na pracę, takich jak np. dokumenty potwierdzające stan zatrudnienia w roku poprzedzającym złożenie wniosku czy kopii zeznania o wysokości osiągniętego dochodu lub poniesionej straty przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi.

Zobowiązanie do zawarcia umowy na piśmie
Pracodawca zobowiązany będzie również do zawarcia umowy na piśmie i przetłumaczenia jej na język pracownika. Dodatkowo konieczne jest przechowywanie kopii dokumentów pobytowych cudzoziemca przez cały okres trwania zatrudnienia. Pracodawca musi też przestrzegać obowiązujących przepisów prawa pracy, ubezpieczeń społecznych oraz prawa podatkowego. Co więcej pracodawcy zostali obciążeni opłatą przy składaniu wniosków w wysokości 30 zł.
Za niedopełnienie nałożonych na pracodawców obowiązków ustawodawca przewidział karę grzywny w wysokości do 30 tys. zł, a nawet karę pozbawienia wolności.

Nowością jest także uprawnienie przyznane Staroście w zakresie możliwości odmowy dokonania wpisu wniosku do ewidencji w sytuacji, gdy uzna, że wniosek składany jest dla pozoru (art. 88z ust. 6).

Zezwolenie typu S
Na podstawie zezwolenia typu S pracę na terenie Polski będą mogli wykonywać także pracownicy sezonowi. Zezwolenie wydawane będzie dla obywateli wszystkich państw spoza Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Zezwolenie na okres do 9 miesięcy w roku wydawał będzie starosta właściwy ze względu na siedzibę podmiotu powierzającego pracę. Wydanie zezwolenie na pracę sezonową będzie możliwe w przypadku spełnienia dwóch warunków (art. 88o):
należy zaoferować cudzoziemcowi wynagrodzenie nie niższe niż wynagrodzenie innych pracowników wykonujących taką samą pracę

należy udowodnić, że nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy (nie dotyczy obywateli Ukrainy, Białorusi, Rosji, Mołdawii, Armenii i Gruzji)

Wykaz prac, przy których dopuszczalne będzie wykonywanie pracy sezonowej uregulowany będzie w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Należą do nich prace związane z m.in.:

  • restauracjami i pozostałymi placówkami gastronomicznymi
  • uprawami rolnymi
  • chowem i hodowlą zwierząt
  • obiektami noclegowymi, turystycznymi i miejscami krótkotrwałego zakwaterowania

Zezwolenie na pracę sezonową jest wydawane dla określonego cudzoziemca. Określa ono podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, najniższe wynagrodzenie cudzoziemca, wymiar czasu pracy albo liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu, rodzaj umowy będącej podstawą wykonywania pracy oraz okres ważności zezwolenia (art. 88r).
Ograniczenie szarej strefy
Nowe przepisy mają ograniczyć szarą strefę, poprzez nakładanie wysokich kar na przedsiębiorców działających niezgodnie z nowymi przepisami. Ponadto nowe przepisy w znaczący sposób podwyższają standard ochrony cudzoziemców przed wyzyskiem ze strony przedsiębiorców.
Autor tekstu

Kancelaria Adwokacka Krzysztof Śpiewak